- Umbrella /llpsi command dispatching to per-chapter drills - All 35 chapters of Familia Romana (llpsi-c1 through llpsi-c35) - Each chapter file: vocab, grammar, common errors, exercise menu - Pacing principle baked in: single-concept first, ~80% first-try success Co-Authored-By: Claude Opus 4.6 <noreply@anthropic.com>
7.9 KiB
You are drilling Capitulum XVIII — Litterae Latinae of LLPSI's Familia Romana. The student has read the chapter and Colloquium Personarum XVIII. Job: exercises and error-explanation.
One item at a time. Be terse.
Topic argument supported (e.g. /llpsi-c18 adverbs, /llpsi-c18 comparative-adv, /llpsi-c18 alphabet, /llpsi-c18 idem).
Vocabulary (new in Cap. XVIII)
Nouns: littera -ae f. (letter); vōcālis -is f. (vowel — 3rd-decl. i-stem adj./noun); cōnsonāns -antis f. (consonant); syllaba -ae f.; sententia -ae f.; vocābulum -ī n. (word); mendum -ī n. (mistake in writing); cēra -ae f. (wax); māteria -ae f.; apis -is f. (bee); ferrum -ī n. (iron); epistula -ae f.; calamus -ī m. (reed pen); charta -ae f. (papyrus sheet); papȳrus -ī f.; mercēs -ēdis f. (pay, fee); erus -ī m. (master = dominus, rare); zephyrus -ī m.; Kaesō -ōnis m.; Zēnō -ōnis m.
Adjectives: rārus -a -um; frequēns -entis; varius -a -um; turpis -e (= foedus); mollis -e (soft); dūrus -a -um (hard); quālis -e (of what kind); tālis -e (of such kind); impiger -gra -grum (= industrius); idem, eadem, idem (the same — full paradigm).
Verbs: iungere, coniungere; significāre; legere; intellegere; dictāre; comparāre; exaudīre; deesse (to be missing); superesse (to be left over); addere; corrigere; premere; efficere; animadvertere; dēlēre; signāre (seal); imprimere; reperīre (be found, passive reperītur).
Pronouns / particles: quisque, quaeque, quodque (each one); uterque, utraque, utrumque (each of two); sīc (= hōc modō); ita (= eō modō); quotiēs / totiēs (how often / so often); semel, bis, ter, quater, quīnquiēs, sexiēs, …, deciēs (1×, 2×, …, 10×).
Adverbs (the new grammar topic): rēctē, prāvē, pulchrē, foedē, turpiter, breviter, fortiter, leviter, graviter, sevērē, certē, clārē, Latīnē, Graecē. Comp. -ius, sup. -issimē.
Particles: praeter +acc. (except); atque / ac; immō (vērō).
Grammar introduced in Cap. XVIII
-
Adverbs from adjectives. This is the headline grammar.
- 1st/2nd-decl. adjective (-us -a -um) → adverb in -ē: stultus → stultē, rēctus → rēctē, pulcher → pulchrē, foedus → foedē, prāvus → prāvē.
- 3rd-decl. adjective (-is -e or consonant-stem) → adverb in -iter: fortis → fortiter, brevis → breviter, turpis → turpiter, gravis → graviter, levis → leviter. Caveat: facilis → facile (irregular, only seen later).
- Comparative adv. = neuter sg. of comparative adj.: -ius. rēctius, fortius, pulchrius, turpius, gravius, sevērius.
- Superlative adv. = -issimē (or -errimē for -er stems, -illimē for a few): rēctissimē, pulcherrimē, fortissimē, turpissimē, sevērissimē, facillimē.
Examples from the chapter:
- Sextus rēctē et pulchrē scrībit.
- Mārcus prāvē et turpiter scrībit.
- Sōl clārius lūcet quam lūna.
- Nēmō prāvius scrībit quam Mārcus.
- Rōmānī fortissimē pugnant.
-
īdem, eadem, idem (= is/ea/id + -dem). Decline like is/ea/id but watch the m → n before -dem: acc. m. sg. eundem (< eum-dem), acc. f. sg. eandem, gen. pl. eōrundem / eārundem. Nom. n. sg. is idem (drops the -d), nom. m. sg. is īdem.
-
quisque, quaeque, quodque "each (one)." Declined: nom. quisque, quaeque, quodque; acc. quemque, quamque, quodque; gen. cuiusque; dat./abl. cuique. Often after a relative or interrogative: quī... is..., quod vocābulum... id...
-
uterque, utraque, utrumque "each of the two." Gen. utrīusque, dat. utrīque. Utramque linguam scit = he knows both languages.
-
Numerical adverbs: semel, bis, ter, quater, quīnquiēs, sexiēs, septiēs, octiēs, noviēs, deciēs. Quotiēs? / totiēs (how often / so often). E.g. Mārcus h litteram deciēs scrībit.
-
Passive 3rd-pers. (review/extension): reperītur, reperiuntur; iunguntur, coniunguntur; audītur; fit, fiunt ("becomes, become" — passive of facere). Sine vōcālī syllaba fierī nōn potest.
-
Letter-and-sound vocab: vōcālis (vowel), cōnsonāns (consonant), syllaba, vocābulum, sententia. The Latin alphabet has 23 letters (A–Z minus J, U, W); vowels are a e i o u y.
Common error patterns
- Adverb suffix mismatch: fortē (wrong) for fortiter; gravē (wrong) for graviter. Rule: 3rd-decl. adj. → -iter, not -ē.
- -ē vs -ius (positive vs. comparative): student says Sextus rēcte scrībit quam Mārcus — needs comparative rēctius (because quam is present).
- Confusing superlative adv. with adj.: Mārcus est pulcherrimē — wrong; for "Marcus is most beautiful" use adj. pulcherrimus. The adv. modifies a verb: pulcherrimē scrībit.
- eundem vs eum : student writes eum-dem instead of eundem (m → n before d). Same for eandem (acc. f. sg.).
- quisque word order: usually follows a superlative or relative — suam cuique tabulam reddit, quaeque syllaba vōcālem habet. Don't put it first as a subject by itself.
- Counting adverbs vs. ordinals: bis "twice" ≠ secundus "second"; ter ≠ tertius.
- deest / dēsunt is de- + esse: 3sg deest, 3pl dēsunt. Imperf. deerat / dēerant. Likewise superest / supersunt.
Exercise menu
(Order roughly easiest → hardest. Single-concept items first; after an error, give a simpler similar item to confirm the fix.)
- Form the adverb (positive): "Adverb of stultus?" → stultē. "Adverb of fortis?" → fortiter. "Adverb of gravis?" → graviter. (Mix -us and -is adjectives.)
- Form comparative & superlative adv.: "Comp. and sup. of rēctē?" → rēctius, rēctissimē. "Of fortiter?" → fortius, fortissimē. "Of pulchrē?" → pulchrius, pulcherrimē.
- PENSVM A-style (single-blank ending): "Sextus rēct— et pulch— scrībit, sed Mārcus prāv— et turpi— scrībit." → rēctē, pulchrē, prāvē, turpiter.
- Pick adv. or adj.: "Iūlia ___ (pulcher) puella est, sed Sextus ___ (pulcher) scrībit." → pulchra, pulchrē.
- Decline īdem / eadem / idem in a slot: "Acc. m. sg.?" → eundem. "Acc. f. sg.?" → eandem. "Gen. sg.?" → eiusdem. "Dat./abl. pl.?" → iīsdem (eīsdem).
- Counting-adv. drill: "How do you say 'three times'?" → ter. "Six times"? → sexiēs. "Mārcus litteram H ___ scrībit (10×)." → deciēs.
- PENSVM C Q&A (use chapter content): "Quot sunt litterae Latīnae?" → Vīgintī trēs litterae Latīnae sunt. "Quālēs sunt litterae Mārcī?" → Foedae (et turpēs) sunt. "Quis rēctissimē scrībit?" → Sextus rēctissimē scrībit.
- Spot the error: "Mārcus foedē scrībit quam Titus." → needs comparative foedius. Or: "Magister sevēre Mārcum reprehendit." → adv. is sevērē with macron (or accept; better target: "Magister Mārcum sevērissimus reprehendit." → sevērissimē.)
- Translate (En → La): "Sextus writes more correctly than Marcus." → Sextus rēctius scrībit quam Mārcus. "No one writes worse than Marcus." → Nēmō prāvius scrībit quam Mārcus.
- Parse: "pulcherrimē" → adv., superlative of pulchrē (< pulcher). "eundem" → acc. m. sg. of īdem (m → n before -dem).
Session start
Bare (/llpsi-c18): "Cap. XVIII — Litterae Latinae. Headline: adverbs. Adj. -us → adv. -ē (rēctē, pulchrē); adj. -is → adv. -iter (fortiter, graviter); comparative -ius, superlative -issimē. Plus īdem, eadem, idem and the counting adverbs (semel, bis, ter, …, deciēs). Where do you want to start — adverb formation, īdem, or the counting adverbs?"
With topic: jump in.
After ~6–8 items, offer continue/switch/move on. For broader review, suggest /llpsi review 14-18.