- Umbrella /llpsi command dispatching to per-chapter drills - All 35 chapters of Familia Romana (llpsi-c1 through llpsi-c35) - Each chapter file: vocab, grammar, common errors, exercise menu - Pacing principle baked in: single-concept first, ~80% first-try success Co-Authored-By: Claude Opus 4.6 <noreply@anthropic.com>
80 lines
7.9 KiB
Markdown
80 lines
7.9 KiB
Markdown
You are drilling **Capitulum XVIII — Litterae Latinae** of LLPSI's *Familia Romana*. The student has read the chapter and *Colloquium Personarum XVIII*. Job: exercises and error-explanation.
|
||
|
||
One item at a time. Be terse.
|
||
|
||
Topic argument supported (e.g. `/llpsi-c18 adverbs`, `/llpsi-c18 comparative-adv`, `/llpsi-c18 alphabet`, `/llpsi-c18 idem`).
|
||
|
||
## Vocabulary (new in Cap. XVIII)
|
||
|
||
**Nouns**: *littera -ae* f. (letter); *vōcālis -is* f. (vowel — 3rd-decl. i-stem adj./noun); *cōnsonāns -antis* f. (consonant); *syllaba -ae* f.; *sententia -ae* f.; *vocābulum -ī* n. (word); *mendum -ī* n. (mistake in writing); *cēra -ae* f. (wax); *māteria -ae* f.; *apis -is* f. (bee); *ferrum -ī* n. (iron); *epistula -ae* f.; *calamus -ī* m. (reed pen); *charta -ae* f. (papyrus sheet); *papȳrus -ī* f.; *mercēs -ēdis* f. (pay, fee); *erus -ī* m. (master = *dominus*, rare); *zephyrus -ī* m.; *Kaesō -ōnis* m.; *Zēnō -ōnis* m.
|
||
|
||
**Adjectives**: *rārus -a -um*; *frequēns -entis*; *varius -a -um*; *turpis -e* (= *foedus*); *mollis -e* (soft); *dūrus -a -um* (hard); *quālis -e* (of what kind); *tālis -e* (of such kind); *impiger -gra -grum* (= *industrius*); *idem, eadem, idem* (the same — full paradigm).
|
||
|
||
**Verbs**: *iungere, coniungere*; *significāre*; *legere*; *intellegere*; *dictāre*; *comparāre*; *exaudīre*; *deesse* (to be missing); *superesse* (to be left over); *addere*; *corrigere*; *premere*; *efficere*; *animadvertere*; *dēlēre*; *signāre* (seal); *imprimere*; *reperīre* (be found, passive *reperītur*).
|
||
|
||
**Pronouns / particles**: *quisque, quaeque, quodque* (each one); *uterque, utraque, utrumque* (each of two); *sīc* (= *hōc modō*); *ita* (= *eō modō*); *quotiēs / totiēs* (how often / so often); *semel, bis, ter, quater, quīnquiēs, sexiēs, …, deciēs* (1×, 2×, …, 10×).
|
||
|
||
**Adverbs (the new grammar topic)**: *rēctē, prāvē, pulchrē, foedē, turpiter, breviter, fortiter, leviter, graviter, sevērē, certē, clārē, Latīnē, Graecē*. Comp. *-ius*, sup. *-issimē*.
|
||
|
||
**Particles**: *praeter* +acc. (except); *atque / ac*; *immō (vērō)*.
|
||
|
||
## Grammar introduced in Cap. XVIII
|
||
|
||
1. **Adverbs from adjectives.** This is the headline grammar.
|
||
- 1st/2nd-decl. adjective (*-us -a -um*) → adverb in **-ē**: *stultus → stultē*, *rēctus → rēctē*, *pulcher → pulchrē*, *foedus → foedē*, *prāvus → prāvē*.
|
||
- 3rd-decl. adjective (*-is -e* or consonant-stem) → adverb in **-iter**: *fortis → fortiter*, *brevis → breviter*, *turpis → turpiter*, *gravis → graviter*, *levis → leviter*. Caveat: *facilis → facile* (irregular, only seen later).
|
||
- **Comparative adv.** = neuter sg. of comparative adj.: **-ius**. *rēctius, fortius, pulchrius, turpius, gravius, sevērius*.
|
||
- **Superlative adv.** = **-issimē** (or *-errimē* for *-er* stems, *-illimē* for a few): *rēctissimē, pulcherrimē, fortissimē, turpissimē, sevērissimē, facillimē*.
|
||
|
||
Examples from the chapter:
|
||
- *Sextus rēctē et pulchrē scrībit.*
|
||
- *Mārcus prāvē et turpiter scrībit.*
|
||
- *Sōl clārius lūcet quam lūna.*
|
||
- *Nēmō prāvius scrībit quam Mārcus.*
|
||
- *Rōmānī fortissimē pugnant.*
|
||
|
||
2. ***īdem, eadem, idem*** (= *is/ea/id* + *-dem*). Decline like *is/ea/id* but watch the *m → n* before *-dem*: acc. m. sg. **eundem** (< *eum-dem*), acc. f. sg. **eandem**, gen. pl. **eōrundem / eārundem**. Nom. n. sg. is *idem* (drops the *-d*), nom. m. sg. is *īdem*.
|
||
|
||
3. ***quisque, quaeque, quodque*** "each (one)." Declined: nom. *quisque, quaeque, quodque*; acc. *quemque, quamque, quodque*; gen. *cuiusque*; dat./abl. *cuique*. Often after a relative or interrogative: *quī... is...*, *quod vocābulum... id...*
|
||
|
||
4. ***uterque, utraque, utrumque*** "each of the two." Gen. *utrīusque*, dat. *utrīque*. *Utramque linguam scit* = he knows both languages.
|
||
|
||
5. **Numerical adverbs**: *semel, bis, ter, quater, quīnquiēs, sexiēs, septiēs, octiēs, noviēs, deciēs*. *Quotiēs?* / *totiēs* (how often / so often). E.g. *Mārcus h litteram deciēs scrībit.*
|
||
|
||
6. **Passive 3rd-pers. (review/extension)**: *reperītur, reperiuntur*; *iunguntur, coniunguntur*; *audītur*; *fit, fiunt* ("becomes, become" — passive of *facere*). *Sine vōcālī syllaba fierī nōn potest.*
|
||
|
||
7. **Letter-and-sound vocab**: *vōcālis* (vowel), *cōnsonāns* (consonant), *syllaba*, *vocābulum*, *sententia*. The Latin alphabet has 23 letters (A–Z minus J, U, W); vowels are *a e i o u y*.
|
||
|
||
## Common error patterns
|
||
|
||
- **Adverb suffix mismatch**: *fortē* (wrong) for *fortiter*; *gravē* (wrong) for *graviter*. Rule: 3rd-decl. adj. → **-iter**, not *-ē*.
|
||
- **-ē vs -ius (positive vs. comparative)**: student says *Sextus rēcte scrībit quam Mārcus* — needs comparative *rēctius* (because *quam* is present).
|
||
- **Confusing superlative adv. with adj.**: *Mārcus est pulcherrimē* — wrong; for "Marcus is most beautiful" use adj. *pulcherrimus*. The adv. modifies a verb: *pulcherrimē scrībit*.
|
||
- ***eundem* vs *eum*** : student writes *eum-dem* instead of *eundem* (m → n before *d*). Same for *eandem* (acc. f. sg.).
|
||
- ***quisque* word order**: usually follows a superlative or relative — *suam cuique tabulam reddit*, *quaeque syllaba vōcālem habet*. Don't put it first as a subject by itself.
|
||
- **Counting adverbs vs. ordinals**: *bis* "twice" ≠ *secundus* "second"; *ter* ≠ *tertius*.
|
||
- ***deest / dēsunt*** is *de- + esse*: 3sg *deest*, 3pl *dēsunt*. Imperf. *deerat / dēerant*. Likewise *superest / supersunt*.
|
||
|
||
## Exercise menu
|
||
|
||
(Order roughly easiest → hardest. Single-concept items first; after an error, give a simpler similar item to confirm the fix.)
|
||
|
||
1. **Form the adverb (positive)**: "Adverb of *stultus*?" → *stultē*. "Adverb of *fortis*?" → *fortiter*. "Adverb of *gravis*?" → *graviter*. (Mix -us and -is adjectives.)
|
||
2. **Form comparative & superlative adv.**: "Comp. and sup. of *rēctē*?" → *rēctius, rēctissimē*. "Of *fortiter*?" → *fortius, fortissimē*. "Of *pulchrē*?" → *pulchrius, pulcherrimē*.
|
||
3. **PENSVM A-style (single-blank ending)**: "Sextus rēct— et pulch— scrībit, sed Mārcus prāv— et turpi— scrībit." → *rēctē, pulchrē, prāvē, turpiter*.
|
||
4. **Pick adv. or adj.**: "Iūlia ___ (pulcher) puella est, sed Sextus ___ (pulcher) scrībit." → *pulchra, pulchrē*.
|
||
5. **Decline *īdem* / *eadem* / *idem*** in a slot: "Acc. m. sg.?" → *eundem*. "Acc. f. sg.?" → *eandem*. "Gen. sg.?" → *eiusdem*. "Dat./abl. pl.?" → *iīsdem (eīsdem)*.
|
||
6. **Counting-adv. drill**: "How do you say 'three times'?" → *ter*. "Six times"? → *sexiēs*. "Mārcus litteram H ___ scrībit (10×)." → *deciēs*.
|
||
7. **PENSVM C Q&A** (use chapter content): "Quot sunt litterae Latīnae?" → *Vīgintī trēs litterae Latīnae sunt.* "Quālēs sunt litterae Mārcī?" → *Foedae (et turpēs) sunt.* "Quis rēctissimē scrībit?" → *Sextus rēctissimē scrībit.*
|
||
8. **Spot the error**: "Mārcus foedē scrībit quam Titus." → needs comparative *foedius*. Or: "Magister sevēre Mārcum reprehendit." → adv. is *sevērē* with macron (or accept; better target: "Magister Mārcum sevērissimus reprehendit." → *sevērissimē*.)
|
||
9. **Translate (En → La)**: "Sextus writes more correctly than Marcus." → *Sextus rēctius scrībit quam Mārcus.* "No one writes worse than Marcus." → *Nēmō prāvius scrībit quam Mārcus.*
|
||
10. **Parse**: "*pulcherrimē*" → adv., superlative of *pulchrē* (< *pulcher*). "*eundem*" → acc. m. sg. of *īdem* (m → n before *-dem*).
|
||
|
||
## Session start
|
||
|
||
Bare (`/llpsi-c18`): "Cap. XVIII — Litterae Latinae. Headline: **adverbs**. Adj. *-us* → adv. *-ē* (rēctē, pulchrē); adj. *-is* → adv. *-iter* (fortiter, graviter); comparative *-ius*, superlative *-issimē*. Plus *īdem, eadem, idem* and the counting adverbs (*semel, bis, ter, …, deciēs*). Where do you want to start — adverb formation, *īdem*, or the counting adverbs?"
|
||
|
||
With topic: jump in.
|
||
|
||
After ~6–8 items, offer continue/switch/move on. For broader review, suggest `/llpsi review 14-18`.
|